Zinderend Kaapverdisch Carnaval

Het gonst al weken in Mindelo, de culturele hoofdstad van Kaapverdië. De paspoppen hebben felgekleurde rokjes om het synthetische lijf gekregen, de nachten op São Vincente swingen net iets heftiger en nieuwe muziek is trots aangekondigd op de radio. Praalwagenbouwers komen met de bus spuitverf nog in de hand de havenbar binnen op zoek naar een motivatiebiertje of een shot zelfgestookte grog. De avondluchten zijn gevuld met ritmisch drumgeroffel van de oefenende samba-groepen en naaisters werken onvermoeibaar door om alle outfits op tijd af te krijgen. Ondertussen knalt de carnavalshit van 2017 van Samba Tropical non-stop uit de speakers. Kinderen dansen in hun schooluniform op straat en het strand is verdacht leeg. Iedereen is in voorbereiding voor de gebeurtenis van het jaar: Kaapverdisch Carnaval!

‘Carnaval reflecteert de uitbundigheid van onze cultuur, muziek en ritmes’, zegt Roland Silva (42), gezeten op het terras van Elvis Bar. ‘Voor Kaapverdianen drie hele belangrijke dingen. Carnaval verbroedert, je kan niet zien hoe arm of rijk iemand is, hoe oud of hoe jong. Als je kan dansen en lachen doe je mee.’ Van oorsprong is het een katholiek feest, maakt dat iets uit voor mensen van andere religies hier? (7% is protestant en 14% hangt natuurgodsdiensten aan) Silva lacht: ‘Absoluut niet, het is een samenvloeisel van alles, Afrikaans, Zuid-Amerikaans, Europees. Cabo’s wonen over de hele wereld (ruim de helft van één miljoen, red.). Hij gaat verder: ’Heb je die zwart geschminkte mannen met rieten rokjes gezien? Dat zijn de Mandinga’s, zij vertegenwoordigen de Afrikaanse stammen. Deze groep heeft het meeste uithoudingsvermogen, al maanden vieren ze traditiegetrouw elke zondag feest. Ze zwepen iedereen op, het zijn de helden.’

Carnaval Cabo jungle boys

Officieel zijn er vier carnavalsgroepen op het eiland São Vincente, elk met een eigen thema zoals ‘Vindos de Oriente’ – ‘Groep uit het Oosten’. Zij tronen een Chinese draak mee in de parade. Monte Sossego uit de gelijknamige wijk is eveneens een grote groep, allebei hebben ze tussen de 80-100 leden. De twee overige groepen zijn iets kleiner: ’Flores de Mindelo’ en ‘Cruzeiros do Norte’. Iedereen die mee wil doen kan zich aansluiten maar moet wel geld inleggen voor de kostuums. Ook krijgt elke groep een toelage van het ministerie van Cultuur om de praalwagens te maken. De voorbereidingen duren vier maanden waarin de wagens, kostuums, muziek en dans worden bedacht en als één geheel in elkaar gezet. Elke vrijdagavond oefenen de leden de choreografie en muziek en naarmate de datum dichterbij komt gaan de voetjes elke avond van de vloer.

In de parade vormen de groepen één aaneengesloten dampende massa. Er is echter ook competitie. Prijzen voor de beste groep, muziek, dans, praalwagen, koning en koningin worden de ochtend na carnaval uitgereikt. De afgelopen jaren werd Monte Sossego steeds eerste maar Vindos de Oriente wint dit jaar met drie punten (693 tegen 690) het carnaval van 2017. Dolblij met de overwinning schreeuwen ze luidkeels vanaf het podium op Rua de Lisboa dat ze winnaars zijn van het ‘beste carnaval ooit!’. Souza (73) beaamt dit lachend: ‘ieder jaar is het weer groter!’

Carnaval Cabo kids viewing from cars
Kids looking at carnaval parade from roof of cars

Zitten er ook keerzijdes aan carnaval? ’Het kan gevaarlijk zijn’, vertelt Vandera Lopez (27) terwijl ze de arm van het meisje naast haar laat zien. ‘Wij zaten gisteren tegen een muurtje geleund en toen kregen we glas over ons heen. Er bleek een raam naar de beneden te zijn gevallen.’ Aan de hoeveelheid politie te zien, gebeuren en vaker ongewenste dingen tijdens carnaval. Militaire eenheden marcheren in rijtjes door de menigtes. Ze hebben grote glimmende helmen op en maskers voor zodat ze onherkenbaar zijn. Met wapenstokken en schilden jagen ze mensen voor de deur van een feest weg om ambulance personeel er door te laten. De sfeer is grimmig en dronken jongens roepen ‘fuck the police’.

Carnaval Cabo after sunset
When the sun sets, the wagons light up

Politiechef Jãoã Pires van het Comando Regional wil om veiligheidsredenen geen aantallen geven als om ingezette agenten gaat. Ook stelt hij dat er geen vechtpartijen waren: ‘Wij zijn vooral aanwezig om diefstal te voorkomen. Een groot deel van de mensen is hier nog steeds arm, die zien hun kans schoon een telefoon te pakken te krijgen. Dit jaar hebben we ruim veertig aangiftes van gestolen telefoons verwerkt.’ Meer dan andere jaren? ‘Nee, een gemiddeld aantal, voor vijf dagen (vrijdag tot en met dinsdag) nog niet eens zo gek veel. Maar je weet natuurlijk niet wie geen aangifte doet.’ Een Franse toeriste kan er over meepraten; haar telefoon is tijdens een avondoptocht gesnaaid: ’Een groepje jongens leidde mijn vriend af en gristen toen zo mijn telefoon uit mijn hand’. Volgens Pires zijn toeristen echter niet vaker het slachtoffer: ‘Ze stelen net zo goed van Kaapverdianen.’

Het is een kleine smet op het zinderende sfeertje van het succesvol verlopen carnaval dit jaar. Voor de ruim 70.000 inwoners van Mindelo gaan de pruiken weer in de kast en de bezems eruit. Op een dwarrelend gekleurd veertje en wat scheef geparkeerde praalwagens na is een dag later nog weinig te merken van het spektakel. In het ‘Land van No Stress’ weerklinken de bouwvakkerhamers en de hagelwitte stranden zijn weer gevuld. Alleen de Mandinga’s kunnen het nog niet laten, zij dansen deze zondag de allerlaatste optocht…

Author

Leave A Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *